Avrupa’nın en büyük ekonomisi olan Almanya; yatırımcı dostu hukuki düzenlemeleriyle, şeffaf vergi sistemiyle ve yüksek hacimli pazar fırsatlarıyla girişimciler için cazip bir merkezdir. Almanya’da şirket kurmak ticari fırsatlara erişmenin yanı sıra belirli koşullar karşılandığında oturum izni almayı sağlayabilir. Dolayısıyla Almanya özellikle uzun vadede Avrupa’da gelecek kurmak ve işini büyümek isteyenler için stratejik bir tercih olarak öne çıkar.
Bu yazımızda Almanya’da şirket kurmak ve ardından oturum izni almak isteyenlerin bilmesi gereken yasal prosedürleri ayrıntılarıyla ele aldık.
Almanya’da Şirket Kurmanın Avantajları
Almanya; istikrarlı bir ekonomiye, güçlü bir üretim altyapısına ve endüstriyel sektörler başta olmak üzere birçok sektörde öncü bir konuma sahiptir. Avrupa’nın merkezinde yer alan ülke, stratejik konumu sayesinde birçok Avrupa ülkesine kolay erişim imkânı sağlar. Markasını küresel bir vizyona taşımak isteyen girişimciler için dünyaya açılan bir kapı olma rolünü üstlenir.
Almanya’yı girişimciler için cazip bir seçenek hâline getiren başlıca avantajları şöyle sıralayabiliriz:
- Avrupa’nın en büyük ekonomisi olması,
- Yüksek hacimli pazar fırsatları,
- Öngörülebilir ve güvenilir hukuk sistemi,
- Şeffaf ve istikrarlı vergi sistemi,
- Girişimciliği destekleyen devlet teşvikleri,
- Güçlü küresel ağlar ve ortaklıklar,
- Gelişmiş ve modern üretim altyapısı,
- Gelişmiş dijital altyapı,
- Avrupa’nın merkezindeki stratejik konumu.
Almanya’da Şirket Türleri
Almanya’da farklı iş modellerine uygun çeşitli şirket türleri kurulabilir. Tek kişilik şahıs işletmelerinden büyük ölçekli anonim şirketlere kadar pek çok seçenek mevcuttur. Almanya’da başka bir ülkedeki şirketin şubesini açmak da mümkündür.
En yaygın kullanılan şirket türleriyle ilgili detaylar şu şekildedir:
- Şahıs Şirketi: Yapı itibarıyla en basit şirket türüdür ve tek bir kişiye aittir. Kuruluşu için zorunlu minimum sermaye miktarı yoktur.
- Adi Ortaklık (GbR): İki veya daha fazla kişi arasında kurulan basit ortaklık türüdür. Ortakların tamamı işletmenin borçlarından sınırsız ve şahsen sorumludur. Ticaret siciline kayıt zorunluluğu yoktur. Küçük işletmeler için uygun bir seçenektir.
- Komandit Şirket (KG): KOBİ’ler için tercih edilen bir ortaklık türüdür. Komandite ortak ve komanditer ortak olarak iki ortaktan oluşur. Komandite ortağın sınırsız sorumluluğu vardır. Komanditer ortaksa şirkete koyduğu sermaye kadar sorumludur. Şirketin kurulabilmesi için ticaret siciline kayıt yaptırılmalı ve ortaklık sözleşmesi imzalanmalıdır.
- Kolektif Ortaklık Şirketi (OHG): Kârı paylaşan en az iki ortak olmak zorundadır. Her ortağın sınırsız sorumluluğu ve eşit hakları vardır. Ortaklar işletmeyi birlikte yönetir ve işletmenin borçlarından şahsen sorumludur. Zorunlu minimum sermaye miktarı yoktur.
- Limited Şirket (GmbH): Küçük ve orta ölçekli şirketler için en yaygın kullanılan türlerden biridir. Bir veya daha fazla kişi tarafından kurulabilir. Ortaklar işletmenin borçlarından, zararlarından ve yasal işlemlerinden sorumlu olmadıkları için kişisel varlıkları risk altında değildir. Kayıt sırasında minimum zorunlu sermaye €25.000’dur ve bu paranın €12.500 kısmı kurumsal bir banka hesabına yatırılmış olmalıdır. GmbH şirket hisseleri borsada işlem göremez.
- Mini GmbH (UG): GmbH’nin daha basit versiyonudur. €1 sermayeyle bile kurulabildiğinden girişimciler tarafından sıklıkla tercih edilir. €25.000 hisse değerine ulaşana kadar yıllık cirosunun en az %25’ini rezerv olarak biriktirme şartı vardır.
- Anonim Şirketi (AG): Büyük hacimli şirketler için uygundur. Şirketin sermayesi hisse senetlerine bölünür ve hissedarlar bu payları satın alarak şirkete ortak olur. Yönetim kurulunun şirketin işleyişine ve yönetimine karar verme hakkı vardır. Zorunlu minimum sermaye miktarı €50.000’dur.
Almanya’da şube de kurulabilir. Şubeler yabancı bir ana şirketin Almanya’daki faaliyetlerini yürüten uzantısıdır, bağımsız bir tüzel kişilik değildir. Ana şirket şubenin tüm işlemlerinden ve borçlarından sorumludur. Şube açmak isteyen yabancı şirketler şubenin faaliyet göstereceği belediyeye bunu bildirmelidir. Ayrıca şube kuruluşu ilgili bölge mahkemesinin ticaret siciline kaydedilmelidir.
Almanya’da Vergi Sistemi
Almanya vergi sistemi dünyadaki en kapsamlı vergi sistemlerinden biridir. Bireyler gelirleri üzerinden vergi öder ve vergi yükümlülüğü toplam gelire bağlı olarak değişir. Almanya’da vergi mükellefi olmak için ülkede ikamet etmek ya da yılda 6 aydan daha fazla süre (183 gün veya daha fazla) Almanya’da bulunmak gerekir.
Yatırımcıların ödemekle yükümlü olduğu vergiler şu şekildedir:
- Gelir Vergisi (Einkommenssteuer)
- Katma Değer Vergisi (Umsatzteuer)
- Bordro Vergisi, Kilise Vergisi ve Dayanışma Vergisi (Lohnsteuer, Kirchensteuer und Solidaritätszuschlag)
- Kurumlar Vergisi (Körperschaftssteuer)
- Ticari ve Sanayi İşletme Vergisi (Gewerbesteuer)
Gelir Vergisi (Einkommenssteuer)
Gelir vergisi Almanya’nın en önemli vergi kalemidir ve devletin gelirinin büyük kısmını oluşturur. Hem çalışanlar hem serbest meslek sahipleri tarafından ödenir. Vergi oranı %14’ten başlar ve gelir arttıkça yükselir. Maksimum vergi oranıysa %45’tir. Almanya’da gelir vergisinin ödenmesi gereken yedi farklı gelir türü vardır:
- Serbest meslek geliri,
- İstihdam geliri,
- Ticari kuruluşların girişimlerinin geliri,
- Tarım ve ormancılık geliri,
- Sermaye varlıkları geliri,
- Kiralama geliri,
- Gelir vergisi kanununda belirtilen emekli maaşları gibi diğer gelir türleri.
Yıllık geliri belirli bir seviyenin altında olan bireylerin gelir vergisi ödeme mecburiyeti yoktur. Muafiyet sınırı yıllık olarak ayarlanır ve 2025 yılında €12.096 olarak belirlenmiştir.
Katma Değer Vergisi (Umsatzteuer)
Şahıslarla şirketler arasındaki ticari işlemler üzerinden alınır. Şirketler bu vergileri devletin adına müşterilerden tahsil etmekle yükümlüdür. Standart KDV oranı %19’dur. Belirli mal ve hizmetlerde indirimli olarak %7 uygulanır. Bu nedenle Almanya’da fiyatlar genellikle vergi hariç net tutar ve vergi dâhil brüt tutar olarak ifade edilir.
Bordro Vergisi, Kilise Vergisi ve Dayanışma Vergisi (Lohnsteuer, Kirchensteuer und Solidaritätszuschlag)
Bu vergiler çalışanların gelirlerinden kesilerek usülüne uygun şekilde işveren tarafından ödenir. Bordro vergisi medeni duruma bağlı olarak farklı şekilde hesaplanır. Kilise vergisi sadece kiliseye üye olanlardan alınır. Dayanışma vergisiyse gelir, ücretli gelir, sermaye kâr ve kurumlar vergisiyle alınan özel bir vergi türüdür. Vergi miktarı esas tutarın %5,5’i kadardır.
Kurumlar Vergisi (Körperschaftssteuer)
Tüzel kişiler için gelir vergisidir yani şirketlerin elde ettiği kazançlar üzerinden alınır. Sermaye şirketleri, kooperatifler ve dernekler tarafından ödenir. Şirketin bir takvim yılında elde ettiği kazanca göre hesaplanır. Kurumlar vergisi oranı sabittir ve %15’tir.
Ticari ve Sanayi İşletme Vergisi (Gewerbesteuer)
Belediye tarafından sanayi işletmelerinden, serbest meslek sahiplerinden ve bağımsız çalışanlardan alınan bir vergidir. Belediyelerin en önemli gelir kaynaklarından biridir. Ticaret sicilinde kayıtlı olan ve elde ettiği gelir yılda €24.500’yu aşan her şahıs veya şahsi şirket vergi mükellefi sayılır.
Almanya’da Şirket Kurmak için Gerekli Belgeler
Almanya’da şirket kurmak için gerekli belgeler şirketin ve faaliyetin türüne göre değişir. Birçok şirket türü için ihtiyaç duyulan ortak belgeler şu şekilde sıralanabilir:
- Kişisel Kimlik Belgeleri: İşletme sahibinin ve ortağının pasaportu veya kimlik kartı.
- Adres Kanıtı: Kayıtlı ikametgâhı gösteren belge.
- İşletme Adı Onayı: İşletme adının uygunluğuna ilişkin ilgili makamlardan alınan onay.
- Kiralama Sözleşmesi: Kira sözleşmesinin bir kopyası.
- İzinler ve Lisanslar: Belirli sektörler ve iş faaliyetleri için gereken izinler veya lisanslar.
- Ticaret Sicili Kaydı: GmbH (Limited şirket) veya AG (Anonim şirket) gibi belirli türlerde ticaret siciline kayıt için gerekli olan belgeler.
- Vergiyle İlgili Belgeler: İşletme sahibi ve ortağı için vergi kimlik numarası veya vergi kimliği. (KDV mükellefi olmak için ek belgeler gerekebilir.)
- Sosyal Güvenlik ve Sağlık Sigortası Bilgileri: İşletme sahibi ve herhangi bir çalışan için sosyal güvenlik katkılarıyla ve sağlık sigortasıyla ilgili bilgiler.
- Banka Hesap Bilgileri: Şirket adına açılmış ticari banka hesabı hakkında bilgiler.
- Mesleki Yeterlilik Belgeleri: Bazı meslek grupları için yeterlilik sertifikası.
- İş Sözleşmeleri: İstihdam edilecek çalışanların iş sözleşmelerinin ve ilgili belgelerin kopyaları.
Almanya’da Şirket Nasıl Kurulur?
Almanya’da şirket kurmak birçok yasal prosedüre uymayı gerektirir. Bu prosedürler şirketin türüne ve yapısına göre farklılık gösterir. Bu nedenle ilk adım, planlanan iş modeline en uygun yapının (GmbH, UG, AG gibi) belirlenmesidir. Almanya’da şirket kurmak için izlenmesi gereken temel adımlar şu şekildedir:
- Şirketin faaliyet alanına, sermayesine ve ortaklık yapısına uygun iş türünü seçmek,
- Pazar analizi ve hedef kitle gibi detayları içeren ayrıntılı bir iş planı hazırlamak,
- İşletmenin fiziksel adresini temin etmek,
- Kuruluş belgelerini hazırlamak ve noterden tasdik ettirmek,
- Ticaret sicili kaydı yaptırmak,
- Kurumsal bir banka hesabı açmak,
- Öngörülen sermaye varsa banka hesabına yatırmak,
- Vergi numarası almak gibi gereklilikleri tamamlamak,
- KDV için kayıt oluşturmak,
- Firma merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret odasına kayıt yaptırmak,
- Çalışanlar için işe alma bildirimlerini ve bordro sistemlerini tamamlamak,
- Almanya Ticaret Kanunu’na uygun şekilde raporlama yapmak.
Almanya’da Şirket Kurarak Oturum Almak
Almanya’da şirket kurmak yabancı girişimcilerin oturum izni almak için başvurduğu yollardan biridir. Ancak yalnızca resmî bir yapı kurmak oturum izni almak için tek başına yeterli değildir. Almanya, şirketlerin ülke ekonomisine ve bölgesel ekonomiye katkısını, gerçek bir iş planının olup olmadığını ve finansal yeterliliğini değerlendirerek oturma izni verir. Faaliyet gösterilecek sektörün yerleşilmek istenen bölgenin şartlarıyla uyumlu olması da önemlidir.
İkamet Kanunu’nun 21. maddesinde girişimcilerin oturma izni almasının şartları şöyle sıralanır:
- Maddi bir menfaat sağlanmalı veya bölgesel bir ihtiyaç karşılanmalıdır.
- Faaliyet ülke ekonomisine olumlu yansımalıdır.
- Finansmanın öz sermayeyle veya krediyle garanti edilmiş olması gerekir.
Bu şartlar gösteriyor ki oturum izni almak için şirketin yalnızca kârlı olması değil, uzun vadeli değer üretmesi gerekir. İstihdam yaratan ve inovatif yönü bulunan girişimcilik projeleri, ülke ekonomisine doğrudan katkı sağladığı için girişimcilerin oturum izni alma şansı daha yüksektir.
Oturum başvurusundan sonra gerekli şartların yerine getirilip getirilmediği yetkili makamlar tarafından kapsamlıca denetlenir. İlgili kurumlar görüşlerini bildirir ve sonuç kısa bir rapor şeklinde açıklanır. Olumlu sonuçlanan durumlarda maksimum 3 yıl oturma izni verilir. Sürenin sonunda yeniden başvuru yapılır ve gerekli kontroller yapıldıktan sonra süre uzatılabilir.
Almanya’daki Girişiminizi Mükellefle Kurun!
Almanya’daki şirket kurma yolculuğunuzda Workhy Connect ile yanınızdayız! Şirketinizi Almanya’ya gitmenize gerek kalmadan çevrim içi ortamda, dilediğiniz yerde ve zamanda kurabilirsiniz. Alanında uzman ekibimiz sayesinde şirket kuruluşundan yönetimine, finansal süreçlerden bürokratik işlere kadar birçok hizmet sunuyoruz. Yapay zekâ destekli ön muhasebe gibi çözümlerimizle işinizi kolaylaştırıyor, hayallerinize giden yolda size destek oluyoruz. Almanya’da kurmak istediğiniz şirket için üye olabilir, Mükellef uzmanlarıyla iletişime geçebilirsiniz.
Yararlanılan Kaynaklar
- https://ticaret.gov.tr/data/5b8a43355c7495406a227539/Sektör%20Raporu/Müsavirlik%20Raporlari/Almanya%27da%20Şirket%20Kuruluşu.pdf
- https://www.deutschland.de/tr/topic/ekonomi/almanyadaki-vergiler-gelir-vergisinin-kisa-izahi
- https://www.eu-gleichbehandlungsstelle.de/eugs-en/eu-citizens/information-center/taxes
- https://handbookgermany.de/en/german-tax-system
