Damga Vergisi Hesaplama

Damga vergisi, hukuki ve ticari işlemleri kayıt altına alan çeşitli belgelerden alınan bir vergi türüdür. Bu vergi, işlemlerin resmiyet kazanmasını ve belgelerin hukuki güvence altına alınmasını sağlar. Bireyler arasında yapılan veya bireylerin devletle yaptığı hukuki işlemlerde düzenlenen belgeler üzerinden damga vergisi ödeme yükümlülüğü doğar.

Damga Vergisi Kanunu'na ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtlar damga vergisine tabidir. Bu kapsama elektronik imza kullanılarak dijital ortamda oluşturulan belgeler de dâhildir.

Damga vergisine tabi olan belgeler şu şekilde örneklendirilebilir:

• Sözleşmeler,
• Kira sözleşmeleri,
• Taahhütnameler,
• Protokoller,
• İhale kararları,
• Vekâletnameler,
• Elektronik ortamda düzenlenen sözleşmeler ve belgeler.

Damga Vergisi Kanunu'nun 3. maddesine göre damga vergisi nispi veya maktu olarak hesaplanır. Nispi vergilendirmede kâğıtların niteliklerine göre bu belgelerde yazılı belli para üzerinden alınır. Örneğin bir satış sözleşmesinde belirtilen tutar 1.000.000₺ ise hesaplama, bu tutar üzerinden yapılır.

Maktu (sabit) vergilendirmeyse kâğıtların türü esastır. Örneğin vergi beyannameleri ve konşimentolar için kanunda birbirinden farklı damga vergisi miktarı belirlenir. Yıllık gelir vergisi beyannamesi için 2025 yılında geçerli olan damga vergisi miktarı 672,40₺'dır. Bu tür belgeler için öngörülen damga vergisi miktarı sabittir, belgenin üzerinde yazılı olan para değeri önemli değildir.

Damga vergisi hesaplamasında kullanılan formül şu şekildedir:

Damga vergisi = Matrah x Oran (binde)

• Örneğin 100.000₺ değerinde bir sözleşme olduğunu varsayalım. Bu sözleşme için kanunda belirlenmiş olan binde 9,48 damga vergisi oranını dikkate alarak hesaplama şu şekilde yapılır:
• 100.000 x 0,00948 = 948₺.

Damga hesaplama, belgenin niteliğine ve üzerinde belli bir paranın bulunup bulunmamasına göre değişir.

Belge / İşlem	Oran / Tutar
I. Akitlerle ilgili kâğıtlar – Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar
Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler	Binde 9,48
Kira mukavelenameleri	Binde 1,89
Kefalet, teminat ve rehin senetleri	Binde 9,48
I. Akitlerle ilgili kâğıtlar – Belli parayı ihtiva etmeyen kâğıtlar
Tahkimnameler	672,40₺
Sulhnameler	672,40₺
II. Kararlar ve Mazbatalar
Mazbata, ilam ve kararlar (belli parayı ihtiva eden)	Binde 9,48
Mazbata, ilam ve kararlar (belli parayı ihtiva etmeyen)	672,40₺
III. Ticari işlemlerde kullanılan kâğıtlar
Makbuz senedi (Resepise)	230,70₺
Rehin senedi (Varant)	136,10₺
IV. Makbuzlar ve diğer kâğıtlar
Resmî dairelere verilen belirli tutarı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri	Binde 9,48
Maaş, ücret, gündelik ve huzur hakkı için verilen makbuzlar	Binde 7,59

Sözleşme damga vergisi hesaplama için şu adımlar izlenebilir:

• Belge Türü Belirleme: Belgenin fesihname, kira sözleşmesi veya ücret sözleşmesi gibi türlerden hangisi olduğunu netleştirin.
• Belge Tutarı Tespiti: Sözleşmede belirtilmiş olan para miktarını tespit edin.
• Damga Vergisi Oranı Kontrolü: Damga Vergisi Kanunu (1) sayılı tabloda belirtilen güncel damga vergisi oranını kontrol edin.
• Hesaplama: Sözleşmede yazılı olan para miktarı ve damga vergisi oranı arasında çarpma işlemi yaparak ödenecek vergi tutarını belirleyebilirsiniz.

Örneğin aylık brüt kira bedeli 10.000₺ olan 12 aylık bir sözleşmede;

• Damga Vergisi Matrahı: 120.000₺
• Damga Vergisi Oranı: Binde 1,89 (%0,189)
• Damga Vergisi Tutarı: 226,80₺ şeklindedir.

Damga vergisi hesaplama aracı kullanarak sözleşme türünü seçebilirsiniz. Böylece damga vergisi hesaplamaları daha hızlı ve hatasız şekilde yapılabilir.

Damga vergisinin mükellefi, kanunun 3. maddesine göre belgeyi imzalayan kişidir. Örneğin taahhütname gibi sadece bir kişi tarafından imzalanan belgelerde verginin kim tarafından ödeneceği açıktır. Belgeyi imzalayan kişi vergiyi ödemekle yükümlüdür.

Bazı belgeler birden fazla kişi tarafından imzalanabilir. Bu durumda damga vergisini ödeme yükümlülüğü tüm imza sahiplerine aittir. Tarafların vergi açısından sorumluluğu müşterek ve müteselsil olarak kabul edilir. Yani imza sahiplerinden biri ödemezse diğerleri sorumluluğu paylaşır. Örneğin kira sözleşmesinde damga vergisi hem ev sahibinin hem kiracının sorumluluğundadır.

Kanunun 24. maddesinde imza sahiplerinden biri özel bir düzenleme nedeniyle damga vergisinden muaf olsa bile bu durumun toplam verginin daha az hesaplanmasına veya eksik alınmasına yol açmayacağı yer alır. Damga vergisi, belge için belirlenen tam tutar üzerinden alınır.

Resmî dairelerle kişiler arasındaki işlemlerdeyse damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği kanunun 3. maddesinde belirtilmiştir.