Gümrük Vergisi Hesaplama

Bir ülkenin gümrük bölgesine giren veya çıkan eşyanın üzerinden alınan ücrete gümrük vergisi denir. Türkiye'de bu vergi 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde tahsil edilir. Vergi devlet gelirlerini artırmak ve yerli üreticiyi korumak amacıyla alınır.

Gümrük vergisi gümrük tarifesine göre hesaplanır. Bu hesap yapılırken ürünlerin tarife sınıflandırması, menşei ve gümrük kıymeti dikkate alınır. Tarife sınıflandırması eşyanın üretim amacı ve teknik özellikleri doğrultusunda yapılır. Menşei malın ithal edildiği ülkeyi gösterir. Gümrük kıymetiyse eşyanın satış bedeli, navlun ve sigorta gibi değerlerin toplamıdır. Gümrük kıymeti aynı zamanda vergi matrahı olarak kabul edilir.

Gümrük vergisi hesaplama formülünde ithalat ve ihracat işlemlerinde farklı değerleme yöntemleri kullanılır. İthalat gümrük vergisi hesaplama işlemi, CIF (Cost Insurance and Freight) değerinin vergi oranıyla çarpılmasıyla yapılır. Kargo yoluyla gelen ve kişisel kullanım amaçlı olup ticari niteliği bulunmayan ürünlerde vergi oranı menşeine bakarak belirlenir. Avrupa Birliği'nden gelen gönderilerde %30, diğer ülkelerden ithal edilenlerdeyse %60 vergi uygulanır.

Ticari ithalat ürünlerinin vergi oranı GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Numarası) bazında tayin edilir. Hesaplama sonucu çıkan gümrük vergisi CIF değeriyle toplanarak KDV matrahı bulunur. Ardından bu matrahın KDV'si de eklenerek toplam ödenecek miktar belirlenir.

İhracat gümrük vergisi hesaplama sürecinde FOB (Free on Board) değeri kullanılır. FOB, ürünün ihraç limanına kadar olan maliyetini içerir. Hesaplama FOB değerinin ihracat vergisi oranıyla çarpılmasıyla yapılır.

Gümrük hesaplama işlemi ürünün kategorisine ve değerine göre değişir. Örneğin AB ülkelerinden ithal edilen ve ticari niteliği olmayan bir ürün için hesaplama aşağıdaki adımların izlenmesiyle yapılır:

Önce ürünün CIF değeri bulunur. Ürün bedeli + navlun + sigorta = €50 olsun. AB ülkelerinden geldiği için gümrük vergisinin oranı %30'dur. Verginin miktarı CIF değerinin ve vergi oranının çarpılmasıyla bulunur. €50 × 0,30 = €15 ödenmesi gereken vergi olur.

Ticari ürünlerde hesaplama başka bir formülle yapılır. Örneğin Çin'den toplu olarak normal deri veya suni spor ayakkabı ithal edilmiş olsun. Bu ürünlerin toplam CIF değerini €5.000 kabul edelim. Ayakkabılar GTİP 64 faslında sınıflandırılır ve AB dışından geldiği için %8 gümrük vergisi alınır. Ayakkabı kaleminde %40 ilave gümrük vergisi uygulanır. Böylece ürünlerden €400 gümrük vergisi ve €2.000 ilave gümrük vergisi alınmış olur. Ardından bu rakamlar toplanarak KDV matrahı bulunur. €5.000 + €400 + €2.000 = € 7.400. Bu miktara %20 KDV eklenerek toplam ödenecek tutar bulunur: €7.400 + €1.480 = €8.880.

Mükellef'in Gümrük Vergisi Hesaplama aracını kullanarak yurt dışından gelen gönderileriniz için ödemeniz gereken miktarı kolayca hesaplayabilirsiniz.

Belirli koşulları karşılayan ürünler gümrük vergisinden muaf tutulur. 4458 Sayılı Gümrük Kanunu'nun altıncı kısmında muafiyet durumları detaylı olarak verilmiştir. Muafiyet kapsamındaki ürünlerden bazıları şunlardır:

• 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nda belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarının yaptığı alımlar,
• Miras yoluyla intikal eden kişisel eşya,
• Uluslararası ödüller,
• Şeref nişanları ve ödülleri,
• Yolcuların kullanımlarına mahsus olup ticari niteliği bulunmayan eşya,
• Tıbbi cihazlar.

Ayrıca posta veya hızlı kargo yoluyla gelen, kişisel kullanıma mahsus ve ticari mahiyet taşımayan kitap veya basılı yayınlar için €1.500’ya kadar muafiyet uygulanır.

€30'yu aşan gönderilerde ürünün menşeine bakılarak vergi oranı belirlenir. AB ülkelerinden gelen gönderilere %30, bunun dışındaki ülkelerden gelenlereyse %60 vergi uygulanır. Bu vergiye ek olarak KDV ve varsa ÖTV'yle gümrüğe sunma ücreti gibi sabit kalemler de ödenir.

Örneğin AB ülkelerinden ithal edilen ve €100 gümrük kıymeti bulunan bir ürün için hesaplama şöyle yapılır: €100 × 0,30 = €30 gümrük vergisi çıkar. Ürünün kıymeti ve gümrük vergisi toplanarak KDV matrahı bulunur: €100 + €30 = €130. KDV'yi %20 kabul edersek €26 KDV eklenerek toplamda €156 ödenmesi gerekir.

Amazon vergi hesaplama sürecinde de aynı kurallar geçerlidir. Platformlar kargo aşamasında bu vergileri tahsil ederek süreci kolaylaştırabilir.