Kira Stopajı Hesaplama

Kira stopajı ticari amaçla kullanılan gayrimenkullerden elde edilen kira ödemelerinden kesilen bir gelir vergisi türüdür. Kiracı tarafından ödenmesi gereken brüt kira bedelinin belirli bir yüzdesi dâhilinde kesilen tutar, vergi dairesine yatırılır. Verginin gelir sahibine ulaşmadan kaynaktan kesilmesi nedeniyle stopaj olarak adlandırılır.

Kira stopajına ilişkin hükümler Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre ticari şirketler, iş ortaklıkları, dernekler ve vakıflar, kooperatifler, kamu idareleri ve ticari/mesleki kazanç mükellefleri gibi kişilerin ve kurumların kira ödemeleri üzerinden stopaj yapma yükümlülüğü vardır.

Kira stopaj vergisi kiralama sonucu elde edilen gelirlerin düzenli, zamanında ve güvenilir şekilde vergilendirilmesini sağlamak amacıyla alınır. Gelir Vergisi Kanunu stopaj sorumluluğunu kira ödemesini yapan tarafa yükleyerek verginin kaynağından kesilmesini ve devletin vergiyi zamanında tahsil etmesini garanti altına alır. Böylece gayrimenkul sahiplerinin kira gelirlerinin beyan dışı kalması önlenir. Vergi toplama süreci daha etkin ve denetlenebilir hâle gelir.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesine göre kira stopaj oranı %20’dir. İş yeri kira stopaj oranı olarak da bilinen bu oran, ticari amaçla kullanılan gayrimenkullerin kiralanması hâlinde brüt kira bedelinden %20 gelir vergisi kesintisi yapılacağını gösterir.

Kira stopajı ticari gayrimenkulün kiracısı tarafından ödenir. Kiracı brüt kira bedeli üzerinden stopaj hesaplaması yapar. Hesaplanan stopaj kesintisi, vergi sorumlusu olan kiracının bağlı olduğu vergi dairesine geliri elde edenin adına yatırılır. Ardından kalan tutar mülk sahibine net kira olarak ödenir.

Vergi sorumlusu yani ticari gayrimenkulü kiralayan kişi ödeme işlemini vergi dairesi ya da PTT şubeleri üzerinden tamamlayabilir. Ayrıca tahsilat yetkisine sahip bankalar veya Gelir İdaresi Başkanlığının Dijital Vergi Dairesi üzerinden de yapabilir. Bu uygulama mükelleflerin işlemlerini hızlı tamamlamasına ve olası gecikmelerin önlenmesine olanak tanır.

Basit usule tabi mükellefler iş yeri olarak kiraladıkları gayrimenkul için ödedikleri kira üzerinden vergi kesintisi yapmakla yükümlü değildir. Bu durum küçük ölçekli esnafın vergi yükünü hafifletmek amacıyla yapılan düzenlemelerdendir.

Ayrıca eğer kira sözleşmesi konut için düzenlenmişse stopaj uygulanmadığından kiracının böyle bir yükümlülüğü yoktur. Taşınmazın konut olması durumunda kira gelirini yıllık olarak beyan etmekle mal sahibi yükümlüdür.

Kiracı taraf kira bedelini ödediği gün stopajı keser ve vergi dairesine yatırır. Ayrıca 5.02.2025 tarihli ve 28 numaralı vergi sirkülerine göre gelecek aylara veya yıllara ait kira edeli peşin ödenecekse de tutarın tamamı üzerinden aynı anda stopaj ödenir. Örneğin iş eri kirası 3 aylık veya 2 yıllık gibi dönemler hâlinde peşin tahsil edilecekse bu durumda ahsil edilen kiranın tamamı vergi kesintisine tabi tutulur.

Kira stopajı beyanıysa e-Devlet veya Dijital Vergi Dairesi aracılığıyla yapılır. Kiracının tercihine göre aylık veya üç aylık muhtasar beyannameyle yapılabilir. Aylık muhtasar beyanname takip eden ayın 26’sına kadar verilmelidir. Üç aylık muhtasar beyannameyse 3 aylık dönemi izleyen ayın 26. gününün akşamına kadar verilmelidir.

Bu konuda bir istisna vardır. Stopaj yoluyla vergilendirilen gelirin gayrisafi toplamı belirlenen tutarı geçmedikçe beyan edilmez ve ilave vergi ödenmez. İstisna tutarı 2025 yılında ₺330.000'dır. Yani stopaja tabi brüt iş yeri kira geliri ₺330.000'nı aşmıyorsa yıllık beyanname verilmez. Ancak mülk sahibinin başka gelirleri de varsa Gelir Vergisi Kanunu'nun 86. maddesine göre tüm gelirler bir arada değerlendirilir. Bu durumda gelirlerin yıllık toplamı beyan sınırını aşıyorsa tamamının beyan edilmesi gerekir.

Kiracının stopajı zamanında yatırması hem cezai yaptırımlardan kaçınmasını hem mülk sahibinin doğru gelir beyanı yapmasını yani vergi yükümlülüğünü eksiksiz yerine getirmesini sağlar.