Fatura, satış işleminden sonra kesilen resmî belgedir. Satılan malın veya hizmetin alıcıya teslim zamanını ve koşullarını gösterir. Açık ve kapalı faturalar vergi hukukunda resmen tanımlanmayan ancak ticari teamüller sonucunda ortaya çıkan ve yaygın olarak kullanılan belge türleridir. Bu yazıda iki fatura türünün detaylarını, düzenlenme yöntemlerini ve aralarındaki farkları inceliyoruz.
Açık Fatura Nedir?
Açık fatura vadeli satışlardan sonra kesilen belgedir. Satılan malın veya hizmetin bedelinin alıcıdan belgenin düzenlendiği tarihte tahsil edilmediğini gösterir. Ticari teamüllere göre alıcının satıcıya olan borcunun henüz “açık” yani ödenmemiş olduğunu belirtir.
Açık faturalarda satıcı taraf kaşesini ve yetkilinin imzasını faturanın üst bölümüne ekler. Bu sayede belgenin vadeli bir fatura olduğu her iki tarafın muhasebesi tarafından kabul edilir. Cari hesaplara bu şekilde işlenir.
Açık Fatura Nasıl Kesilir?
Standart fatura kesme süreciyle aynı biçimde başlasa da açık fatura kesiminde bazı farklılıklar bulunur. Süreç ilk adımdan itibaren şöyle ilerler:
- Önce satılan ürünün veya hizmetin tüm bilgileri faturaya eksiksiz olarak yazılır.
- KDV ve varsa diğer vergi türleri doğru şekilde hesaplanıp faturaya dâhil edilir. Katma değer vergisinin hesaplanmasında kolaylık için KDV Hesaplama Aracı tercih edilebilir.
- Satıcıya ve alıcıya ait ünvan, vergi dairesi/numarası ve adres bilgileri girilir.
- Faturanın ödeme koşulları bölümüne “Vadeli,” “30 Gün Vade,” “Çek/Senet Karşılığı” gibi ödeme yöntemini belirten ifadeler eklenir.
- Açık faturanın karakteristik özelliği satıcının kaşesinin faturanın üst bölümüne basılmasıdır. Genellikle fatura başlığının veya alıcı bilgilerinin olduğu kısım tercih edilir.
- Ödemenin belirlenen zamanda yapılmasının ardından tahsilat makbuzu düzenlenir. Böylece ileride doğabilecek ticari uyuşmazlıklarda belgeli ispat sağlanabilir.
Kapalı Fatura Nedir?
Kapalı fatura satılan malın veya hizmetin bedelinin faturanın düzenlendiği anda yani peşin olarak tahsil edildiğini gösteren belge türüdür. Bu fatura şekli işlemin her iki taraf açısından da tamamlandığını ve aralarında herhangi bir borç-alacak ilişkisinin kalmadığını gösterir.
Kapalı fatura özellikle perakende sektöründe yapılan işlemlerde sıkça kullanılır. Kayıtlarda gelir ve tahsilat aynı anda muhasebeleştirilir. Kapalı faturalarda belgede konu edilen bedelin tamamının tahsil edildiğini vurgulayarak borcun “kapalı” olduğunu göstermek için satıcının kaşesi ve imzası faturanın alt kısmına eklenir.
Kapalı Fatura Nasıl Düzenlenir?
Kapalı fatura düzenleme standart fatura kesme adımlarıyla başlar. Açık faturada olduğu gibi kaşe ve imzanın konumuyla farklılaşır. Adım adım sıralamak gerekirse;
- Satıcıya ve alıcıya ait bilgilerle birlikte satılan mal veya hizmetin miktarı, birim fiyatı, KDV oranı ve toplam tutar gibi standart fatura kısımları eksiksiz doldurulur.
- Faturanın ödeme koşulları bölümüne “Peşin Tahsil Edilmiştir,” “Nakit Ödeme” veya “Kredi Kartı Ödemesi” gibi tahsilatın yapıldığını belirten ifadeler eklenir.
- Ödeme alındıktan sonra satıcı kaşesini fatura toplamının, KDV tutarının ve genel toplamın yazıldığı kısmın altına basar. Bu işaret borcun kapandığını gösterir.
Açık ve Kapalı Fatura Arasındaki Farklar
Açık ve kapalı faturalar arasındaki temel ayrım belgeye konu olan mal veya hizmet bedelinin tahsilat zamanıyla ilgilidir. Aradaki fark ticari işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve cari hesap takibi yapılması açısından önem taşır.
İki fatura türünün başlıca farkları şöyle sıralanabilir:
- Kullanım Amacı: Açık fatura vadeli satış işlemlerinde kullanılır. Kapalı fatura peşin satış, nakit alışveriş veya kartla ödeme gibi durumlarda kesilir.
- Ödeme Zamanı: Açık faturada tahsilat sonraki bir zamanda yapılır. Çek veya senetle ödeme alınabileceği gibi faturada belirlenen vade süresinde havale yoluyla da borç tahsil edilebilir. Kapalı faturadaysa tahsilat, belgenin düzenlendiği zaman yapılır.
- Kaşe ve İmza Yeri: Açık faturada imza ve kaşe gibi fatura için belirleyici nitelikler taşıyan bilgiler belgenin üst kısmında yer alırken kapalı faturada en alt kısımda bulunur.
- Muhasebe Kaydı: Açık fatura cari hesapta alacak olarak kaydedilir ve ödemenin takip edilmesi gerekir. Kapalı faturaysa doğrudan gelir kalemine yazılır. Gelir ve tahsilat aynı zamanda tamamlanır.
Satış Faturası Açık mı Kapalı mı Kesilir?
Satış faturasının hangi türde kesileceği alıcı ve satıcı arasındaki ticari anlaşmaya ve ödeme şekline bağlıdır. Her işletmenin kendi satış ve tahsilat politikası vardır. Bazı işletmeler sadece peşin satış yaparken bazıları vadeli satışa izin verir. Müşterinin ödeme kapasitesi ve tercihleri de belirleyici olabilir.
Satılan malın ve hizmetin bedeli belgenin düzenlendiği anda peşin olarak alınıyorsa kapalı fatura kesilir. Peşin ödeme nakit veya kredi kartıyla yapılabilir. Bununla birlikte ödemenin alıcıya tanınan bir vade sonunda veya taksitler hâlinde tahsil edilmesi durumunda açık fatura düzenlenir. Açık faturalardan doğan borç, çek veya havale yöntemiyle ödenebilir.
Uygulamada uzun vadeli iş birliği yapılan güvenilir müşterilere genellikle açık fatura kesilir. Yeni veya bilinmeyen müşterilerden peşin ödeme talep edilerek kapalı fatura düzenlenebilir.
Açık Fatura Örneği
Açık fatura uygulamasını somut bir örnekle açıklayalım. ABC yazılım firması XYZ şirketine KDV dâhil ₺50.000 tutarında 6 aylık lisans bedelini faturalandırmış ve iki işletme ödemenin, faturanın kesildiği tarihten 30 gün sonra yapılması konusunda anlaşmış olsun.
Bu durumda ABC yazılım firması tüm fatura bilgilerini doldurduktan sonra tutarın tahsil edilmediğini belirtmek için kaşe ve imzayı faturanın üst kısmına basar. Ardından muhasebe sisteminde bir alacak kaydı oluşturur ve 30 gün boyunca tahsilat takibi yapar. XYZ şirketiyse faturayı borç kaydı olarak muhasebeleştirir.
Fatura şöyle görünecektir:
Satış Faturası
[Firma kaşesi ve yetkili kişinin imzası]
Fatura Bilgileri
Fatura No: 2025/000123
Düzenlenme Tarihi: 1.12.2025
Ödeme Vadesi: 30 gün (1.1.2026)
Satıcı Bilgileri
Ünvan: ABC Yazılım Danışmanlık Ltd. Şti.
Adres: Atatürk Mah. 45/3 Çankaya/ANKARA
Vergi Dairesi: Çankaya Vergi Dairesi
VKN: 1234567890
Alıcı Bilgileri
Ünvan: XYZ A.Ş.
Adres: Büyükdere Caddesi 193/1 Beşiktaş/İSTANBUL
Vergi Dairesi: Beşiktaş Vergi Dairesi
VKN: 2136549870
Ürün/Hizmet
6 Aylık Yazılım Lisansı (KDV dâhil) ₺50.000
Genel Toplam: ₺50.000
Ödeme Şekli: Açık Hesap/Vadeli
Vade: Fatura tarihinden itibaren 30 gün.
Son Ödeme Tarihi: 1.1.2026
Kapalı Fatura Örneği
Açık faturada olduğu gibi kapalı faturada da örnek üzerinden ilerleyelim. CDE isimli perakende mağazası bir müşterisine ₺1.500 tutarında ürün satmış, müşteri ödemeyi kredi kartıyla tek çekimde tamamlamış olsun. Bu durumda mağaza faturayı düzenledikten ve ödemeyi tahsil ettikten sonra işlemin kapandığını göstermek için kaşe ve imzasını faturanın alt kısmına basar. Fatura gelir olarak muhasebeleştirilir ve herhangi bir tahsilat takibine gerek kalmaz.
Örnek senaryoda kapalı fatura şöyle görünecektir:
Perakende Satış Faturası
Fatura Bilgileri
Fatura No: 2025/000321
Düzenlenme Tarihi: 1.12.2025
Satıcı Bilgileri
Ünvan: CDE Perakende Mağazacılık A.Ş.
Adres: Acıbadem Mah. 72/1 Kadıköy/İSTANBUL
Vergi Dairesi: Kadıköy Vergi Dairesi
VKN: 3214569870
Alıcı Bilgileri
Müşteri: Nihai Tüketici
Ürün/Hizmet
Kışlık Mont (KDV dâhil) ₺1.500
Genel Toplam: ₺1.500
Ödeme Şekli: Kredi Kartı (Tek çekim)
[CDE Perakende Mağazacılık A.Ş.’nin kaşesi ve yetkili kişinin imzası]
Mükellef’le Fatura İşlemlerinizi Hızlandırın!
Faturaların doğru şekilde yönetilmesi işletmelerin finansal sağlığını iyileştirir. Mükellef olarak e-fatura ve e-arşiv fatura süreçlerinizi otomatikleştirmenize destek oluyor, cari hesap takibini kolaylaştırıyoruz. Fatura düzenleme ve vergi uyumluluğu konularında profesyonel destek sunuyoruz. Siz de muhasebe işlemlerinizi merkezileştirmek için şimdi kaydolabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Açık ve kapalı fatura hakkında sıkça sorulan sorulara buradan ulaşabilirsiniz.
Açık Fatura Kaşe Nereye Basılır?
Açık faturada satıcının kaşesi belgenin üst kısmına basılır. Bu işaret fatura bedelinin henüz tahsil edilmediğini ve borcun açık kaldığını gösterir.
Kapalı Fatura Kaşe Nereye Basılır?
Kapalı faturada satıcının kaşesi belgenin alt kısmına basılır. Bu kaşe borcun kapandığının ve herhangi bir alacağın kalmadığının sembolüdür.
e-Fatura Açık mı Kapalı mı Nasıl Anlaşılır?
e-Fatura sisteminde fiziksel kaşe ve imza konumu ayrımı yapılamadığı için faturanın türü doğrudan anlaşılmaz. Ancak açıklama bölümünde yer alan ifadeler bu ayrımı ortaya koyar. Bu alanda “Peşin Tahsil Edilmiştir,” “Nakit” veya “Kredi Kartı” gibi ibareler varsa kapalı faturadır. “Vadeli Satış,” “30 Gün Vade” ya da “Borç Bakiyesi” gibi ifadeler görülüyorsa açık faturadır.
Ayrıca e-fatura yazılımının muhasebe sistemiyle entegrasyonu varsa faturanın cari hesaba mı yoksa doğrudan gelir hesabına mı kaydedildiği kontrol edilerek türü belirlenebilir. Açık faturalar cari hesaba yazılırken kapalı faturalar gelir kısmına eklenir.
