Türkiye’deki vergi mevzuatları gereği; anonim ve limited şirketler her yıl belirli bir oranda kurumlar vergisi ödemekle yükümlüdürler. Kurumlar vergisinin ne olduğunu, nasıl hesaplandığını ve kimlerin vergi mükellefi olduğunu öğrenmek için yazımızı okumaya devam edebilirsiniz.
Kurumlar Vergisi Nedir?
Devletler, vatandaşlarına çok çeşitli şekillerde sundukları hizmetler ya da tesis ettikleri imkanlar karşılığında vergi toplarlar. Bir ülkede gelir elde eden bireyler ya da işletmeler, elde ettikleri gelirden belirli bir payı vergi olarak devlete öderler.
Gerçek kişilerin gelirlerinden yapılan vergi ödemeleri gelir vergisi olarak adlandırılırken tüzel kişiliğe sahip anonim ve limited şirketlerin elde ettiği gelirler üzerinden hesaplanan vergi türüne ise kurumlar vergisi denir. Bu vergiyi; çalışanların maaşlarından her ay kesilen gelir vergisinin, kurumların gelirleri üzerinden alınan versiyonu olarak düşünebilirsiniz. Bu vergi ile ilgili esaslar 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ile kapsamlı bir şekilde açıklanmıştır.
Kimler Kurumlar Vergisi Mükellefidir?
Kurumlar vergisi mükellefleri, tüzel kişilikler olmalıdır. Bu bağlamda anonim şirketler, limited şirketler ya da komandit şirketler olarak nitelendirilen sermaye şirketleri vergi mükellefidir. Buradaki en kritik husus şahıs şirketleri ile ilgilidir. Yasal mevzuatlara göre, şahıs şirketleri tüzel kişilik olarak kabul edilmez ve bu nedenle mükellef değildirler.
Sermaye şirketlerinin yanı sıra iktisadi kamu kuruluşları, kooperatifler, vakıf ya da derneklere ait iktisadî işletmeler ve iş ortaklıkları da kurumlar vergisi ödemekle yükümlüdür. Bu vergiye tabi olan kurumların vergi mükellefiyetleri ikiye ayrılır. Bu ayrım, kurumların kazançları elde ettikleri bölge üzerinden yapılır. Dar mükellefiyet olarak adlandırılan durumlarda, iş merkezi Türkiye’de bulunmamasına rağmen ülke sınırları içerisinden gelir elde edilmesi söz konusudur. Tam mükellefiyet ise daha geniş kapsamlıdır.
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 3. maddesinde yer alan ifadelere göre tam mükellefiyet; kanuni merkez olarak ifade edilen faaliyet adresleri veya iş merkezleri Türkiye’de bulunan şirketlerin Türkiye içinde ve Türkiye dışında elde ettikleri kazançların tümünün vergi kapsamında olmasıdır. Dar mükellef ve tam mükellef tanımlarında, kanuni merkez (faaliyet adresi) ve iş merkezi kavramları belirleyici faktörlerdir. Kanuni merkezler; işletmelerin tüzüklerinde ve kuruluş aşamasındaki sözleşmelerinde ilgili resmi makamlara bildirdikleri faaliyet adresidir. İş merkezi ise o işletmenin fiilen işlerini yürüttüğü adreslerdir. Örneğin; Türkiye’de kurulan ve sözleşmesinde adres olarak İstanbul’un belirtildiği bir şirket için faaliyet adresi İstanbul’dur.
2026 Kurumlar Vergisi Oranı Nedir?
Kurumlar vergisi oranı, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. maddesinde düzenlenir ve devletin ekonomik politikalarına göre güncellenir. 2026 yılı itibarıyla uygulanacak güncel oranlar şöyledir:
- Genel Kurumlar Vergisi Oranı: Şirketlerin safi kurum kazançları üzerinden %25 olarak uygulanır.
- Finans Sektörü İçin Oran: Bankalar, faktoring ve finansal kiralama şirketleri, elektronik ödeme kuruluşları, sigorta ve emeklilik şirketleri için bu oran %30 olarak uygulanmaya devam etmektedir.
- İhracatçı Şirketler İçin İndirim: Sadece ihracattan elde edilen kazançlar için kurumlar vergisi oranı 5 puan indirimli olarak (%20) uygulanır.
İmalatçı Şirketler İçin İndirim: Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim yapan kurumların, sadece üretim faaliyetinden elde ettikleri kazançlarına 1 puan indirim (%24) uygulanır.
Kurumlar Vergisi Nasıl Hesaplanır?
Kurumlar vergisi hesaplanırken, mükellef olan kurumların bir hesap dönemi içerisinde elde ettikleri safi kurum kazançları esas alınır. 2026 yılı hesaplamalarında en kritik nokta, Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi uygulamasıdır.
Hesaplama Süreci:
- Safi Hasılaya Ulaşma: Şirketin gayrisafi hasılatından, Kanunen Kabul Edilen Giderler (KKEG) ve varsa geçmiş yıl zararları düşülür.
- Matrah Oluşturma: Elde edilen tutara, işletme tarafından harcanan ancak yasanın kabul etmediği (KKEG) giderler geri eklenir.
- Vergi Oranı: 2026 yılı için genel kurumlar vergisi oranı %25‘tir. (İhracatçılarda %20, imalatçılarda %24 olarak uygulanır).
- Asgari Vergi Kontrolü: Hesaplanan vergi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10’undan az olamaz. Eğer %25 üzerinden hesaplanan vergi bu sınırın altındaysa, %10’luk asgari vergi ödenir.
Kurumlar vergisi hesaplama aracı ile güncel oran üzerinden kurumlar vergisini kolayca hesaplayabilirsiniz.
Bu vergi hesaplanırken kanunlarca kabul edilen işletme giderlerinden bazıları şunlardır:
- Yemek giderleri,
- Seyahat harcamaları,
- İletişim giderleri,
- Araç kiralanması ya da alım giderleri,
- Giyim harcamaları.
Bu giderlerin şirket faaliyetleri için harcanmış olması gerekir. Örneğin çalışanların şahsi market harcamaları ya da seyahat giderleri şirketin gideri olarak gösterilemez.
Türkiye’de uygulanan vergi mevzuatları, kurumların geçen yıllardaki zararlarının da cari yıldaki kurum kazançlarından indirilebilmesine olanak tanır. Vergi beyannamesinde zarar mahsubu olarak bilinen bu işlemde, her yıla ilişkin zararlar ayrı ayrı gösterilmelidir. Zarar mahsubu uygulamasından geriye dönük en fazla 5 yıllık zararlar ilgili kurumlar vergisi beyannamesindeki kurum kazançlarından düşülebilir. Ayrıca şirketler ilgili yıla ilişkin tüm kazançlarını tek bir beyannamede sunar. Bayiler, şubeler vs gibi diğer alt oluşumların kazançları tek bir beyanname ile sunulur.
Kurumlar Vergisi Nasıl Ödenir?
Kurumlar vergisi ödemeleri, vergiye tabi olan kazançlar üzerinden oluşturulan beyannameler yoluyla yapılır. Bu vergiyi ödemekle yükümlü mükellefler, cari yıla ait kazançlarından oluşturulan vergi matrahlarına ilişkin beyannamelerini, takip eden yılın 4. ayı içerisinde vergi dairelerine teslim eder. Vergi ödemeleri, beyannamenin verildiği ayın son gününe kadar yapılır.Cari yıl tahakkuk edecek olan vergiden mahsup edilmek üzere, vergi mükellefleri 3 ayda bir geçici vergi öderler. Bu ödenen geçici vergilerin tutarları, yıl sonunda kesinleşen vergi tutarından düşülür. Vergi ödemelerinizi, vergi dairelerine fiziksel olarak giderek, Gelir İdaresi Başkanlığı internet vergi dairesi portalı üzerinden ya da anlaşmalı bankaların online kanalları veya şubeleri aracılığıyla yapabilirsiniz.
Kurumlar Vergisi Beyannamesi Nedir? Ne Zaman Verilir?
Kurumlar vergisi beyannamesi, vergi mükellefi olan kurumların ilgili yıla ilişkin ödemesi gereken vergi tutarını beyan ettiği resmi evraklardır. 2026 yılı itibarıyla, bir önceki yıla (2025) ait yıllık kurumlar vergisi beyannamesi, 1 Nisan – 30 Nisan 2026 tarihleri arasında verilmelidir. Eğer Nisan ayının son günü hafta sonuna veya resmi tatile denk gelirse, süre takip eden ilk iş gününe uzar.
Kurumlar vergisi beyannamesi örneklerini Gelir İdaresi Başkanlığı’nın kurumsal internet sitesinden indirebilir ve ilgili alanları eksiksiz bir şekilde doldurabilirsiniz. Doldurulan beyannameleri, bağlı bulunan vergi dairelerine mesai saatlerinin bitimine kadar teslim edilmesi yeterlidir. GİB’in sunduğu e-Beyanname uygulamasını kullanan işletmeler, beyannamelerini ilan edilen son gün saat 23:59’a kadar dijital ortamda sunabilirler.
Mükellef ile Vergi Beyan Süreçlerinizi Kolaylaştırın
Siz de hayalinizdeki iş planını hayata geçirmek için Mükellef yardımıyla kendi şirketinizi kurabilirsiniz. Mükellef, anonim ve limited şirket kurarken ihtiyacınız olan tüm desteği sunar ve vergilerle ilgili tüm gelişmelerden anında haberdar olmanızı sağlayarak beyan süreçlerinizi kolaylaştırır. Hemen üye olun, sizi arayalım.
