Gümrük vergisi, ithalat ve ihracat ile para kazanan şirketlerin ödemesi gereken vergi türlerinden biridir. Türkiye’de eşya ithalatı ve ihracatı yapan şirketlerin; kârlarını koruyabilmek adına işlem sırasında ortaya çıkan bu gider kalemini alım satım hesaplarına dahil etmesi gerekir. Gümrük vergisi hakkında merak ettiğiniz soruların cevapları için yazımızı okumaya devam edebilirsiniz.
Gümrük Vergisi Nedir?
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nda detaylı olarak tanımlanan gümrük vergisi, ihracat ve ithalata konu olan ürünlerin sınırdan geçmesi için Türkiye Cumhuriyetine ödenmesi gereken vergi türüdür. Bu vergi türünün, eşya ve tarım ürünleri ülkeden çıkarken ya da ülkeye girerken devlete ödenmesi zorunludur.
Gümrük vergisi yurt dışına ticaret yapan tüzel kişiler tarafından ödendiği gibi kendi şahsi kullanımı için yurt dışından ülkeye ürün getirmek isteyen kişiler tarafından da ödenir. Gümrük vergileri ürün ve hizmet hangi ülkeye giriş yapıyorsa o ülke tarafından alınır. Yani ülke dışından gelen ürünler vergiye tabidir. Bu durum, yurt dışından ürün alan kişiler için vergi yükümlülüğü anlamına gelir ve bu yükümlülüğün kapsamı da hukuki sınırlar içerisinde belirlenmiştir.
“Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği Ek-1” belgesine göre aşağıdaki kalemler gümrük vergisi türleri kapsamındadır:
- Gümrük Vergisi
- İlave Gümrük Vergisi (İGV)
- Tek ve Maktu Vergi
- Anti-damping Vergisi (Dampinge Karşı Vergi)
- Sübvansiyona Karşı Telafi Edici Vergi
- Telafi Edici Vergi (İhracat)
- Katma Değer Vergisi (KDV)
- Özel Tüketim Vergisi (ÖTV)
- Ek Mali Yükümlülük
- Çevre Katkı Payı
- TRT Bandrol Ücreti (Ticari olmayan eşyalar için)
- Fonlar (Toplu konut fonu, tütün fonu, ek fon, kaynak kullanımını destekleme fonu)
Gümrük Vergisi Oranları 2026
Gümrük vergisi oranları her yıl liste halinde yayınlanır. Ürünün hangi ülkeden geldiğine ve türüne göre farklı oranlarda vergi alınır. Eşya bedeli 1.500 euroyu geçmiyorsa ve kişisel kullanım amacıyla satın alındıysa sabit vergiler uygulanır. Kitap gibi basılı yayın eşyalarının vergisi %0’dır, yani bedelsizdir. AB Ülkelerinden gelen ürünlerde %18, ABD ve Çin dahil diğer ülkelerden gelen ürünlerde ise %30 vergi uygulanır. Eşya 4760 sayılı ÖTV Kanunu içerisinde belirtiliyorsa ek olarak %20 ÖTV alınır. Resmi Gazete’de Ticaret Bakanlığı tarafından yayınlanan 2023 yılına ait:
- Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine İlişkin Tebliğ,
- İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar ile ürün ve eşya bazındaki vergi oranlarını öğrenebilirsiniz.
Gümrük Vergisi Muafiyeti Nedir?
Yurt dışından alınan ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167. maddesinde belirtilen bazı eşyalardan vergi alınmamasına gümrük vergisi muafiyeti adı verilir. 2026 yılı itibarıyla güncel muafiyet sınırları ve koşulları şöyledir:
- Seyahatten dönerken yolcuların satın aldığı 430 € altındaki hediyelik eşyalar, (15 yaşından küçükler için bu sınır 150 €‘dur).
- Hızlı Kargo ve Posta İstisnası: İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde gümrük vergisi muafiyet sınırı (eskiden 150 € olan tutar) 30 €‘ya düşürülmüştür. 30 €’nun altındaki kitap gönderimleri vergiden muafken(1500 €’ya kadar), diğer ürünler 30 €’yu geçtiği andan itibaren gümrük vergisine tabi olur.
- Eğitim ve Bilim: Eğitim, kültür ve bilim amaçlı eşyalar ile bu amaçla kullanılan cihaz ve malzemeler belirli şartlarla muafiyet kapsamındadır.
- İş Yeri Taşıma: İş yerinin Türkiye’ye taşınması sırasında ithal edilen sermaye malları ve iş yeri malzemeleri vergiden muaftır.
- Nakil Vasıtaları: Türkiye’ye kesin dönüş yapan kişilerin beraberinde getirdiği, alındığı tarih itibarıyla 3 yaşından küçük olmayan (3 yaşını doldurmuş) kullanılmış motorlu veya motorsuz özel nakil vasıtaları muafiyet kapsamına alınabilir.
- Engelli ve Malul Eşyaları: Engelli ve malullerin eğitimi, işe alımı veya sosyal gelişimi için özel olarak üretilmiş eşyalar ile kendilerine mahsus tıbbi araç gereçlerden vergi alınmaz.
- Şahsi Eşyalar: Yolcunun yaşantısına mahsus, ticari niteliği olmayan ve değeri 1.500 €‘nun altında kalan kişisel eşyalar için maktu vergi oranları uygulanır veya muafiyet şartları aranır.
- Ev Eşyası ve Miras: Yerleşim yerini Türkiye’ye nakleden kişilere ait kullanılmış ev eşyaları ile miras yoluyla edinilen kişisel eşyalar vergiden muaftır.
Gümrük Vergisi Nasıl Hesaplanır?
Gümrük vergisi hesaplama işlemlerinde şirketler; ithal edilecek malların piyasa bedeli (CIF kıymeti: mal bedeli + sigorta + navlun), taşıma bedeli, ürüne özel oranlar (GTİP bazlı) ve diğer vergi türlerini (ÖTV, KDV, Ek Mali Yükümlülükler) göz önünde bulundurmalıdır. 2026 yılı itibarıyla bireysel gönderilerde 30 € sınırını aşan her ürün vergiye tabi tutulur. Vergi hesaplamasının yapılması gereken diğer durumlar ise şunlardır:
- Belge İbrazı ve Kıymet Belirleme: Eşya bedelinin anlaşılması için gümrük idarelerine fatura, satış fişi veya ödeme belgesi gibi belgeler ibraz edilir. Fatura ibraz edilemeyen ürünler için gümrük idaresi benzer eşya bedellerini inceleyerek bedel belirler.
- Ticari Mahiyet Sınırı: Bedeli 30 € (kitaplarda 1.500 €) altında olsa dahi, bir eşyadan vergi alınmaması için ticari amaçla getirilmemesi ve miktarının kişisel kullanıma uygun olması şarttır.
- GTİP Bazlı Vergilendirme: Bedeli ne olursa olsun, miktarı fazla olan ve satışa konu edilebileceği değerlendirilen ürünler “ticari ithalat” kapsamına alınarak GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) numarasıyla eşleşen oranlarda vergilendirilir.
- Taşıma Şekli: Gemi, tır ve uçak (kargo) gibi taşıma araçlarıyla ticari amaçlı gelen ürünler bedeline bakılmaksızın ilgili rejim üzerinden vergiye tabi tutulur.
- Ağırlık ve Yolcu Eşyası Sınırı: Posta ve hızlı kargo yoluyla gelen eşyalarda brüt 30 kilogram sınırı aşılırsa, ürünün fiyatına bakılmaksızın eşya “ticari” kabul edilir ve gümrük müşavirliği aracılığıyla ithalat işlemlerine tabi tutulur. Yolcu beraberinde gelen eşyalarda ise 430 € muafiyet sınırı sonrası 1.500 €’ya kadar tek ve maktu vergi uygulanır.
- Gümrük Kıymeti: Gümrük Kanunu’nun 24. maddesi uyarınca ithal eşyaların gümrük kıymeti satış bedelidir. 27. ve 28. maddeler kapsamındaki ilave ödemeler (royalite, lisans ücretleri, ambalaj vb.) total ücrete eklenir.
| Gönderim Türü / Menşei | 30 € – 1.500 € Arası Vergi Oranı |
| Avrupa Birliği (AB) Ülkeleri | %30 |
| Diğer Ülkeler (Çin, ABD, İngiltere vb.) | %60 |
| ÖTV (IV) Sayılı Liste Kapsamı | Yukarıdaki oranlara ilave + %20 |
| Kitap (Bireysel Kullanım) | %0 (1.500 €’ya kadar) |
Gümrük vergisi hesaplama aracı kullanarak ödemeniz gereken vergi tutarını kolayca öğrenebilirsiniz.
Gümrük vergisi hesaplama işleminde gümrük kıymeti göz önünde bulundurulur. Gümrük Kanununun 24. maddesinde yer alan ithal eşyaların gümrük kıymeti satış bedeline eşdeğerdir ve hesaplamada kullanılır. 27. ve 28. madde kapsamında ilave ödemeler ve muaf ödemeler detayları ile verilir. Bu bilgiler ışığında total ücret belirlenir. Örneğin, Türkiye’ye şirket tarafından ithal edilen 100.000 $ değerindeki yüklü alımda; teslim şekli, navlun, sigorta, satın alma komisyonu, ambalaj bedeli, gümrük vergileri ve ürünün menşei göz önüne alınır.
İthalat Gümrük Vergisi Hesaplama
İthalat gümrük vergisi, hesaplama işleminde ek bir maliyettir. Bu nedenle ticaretle ilgilenen ve ithalat yapacak şirketlerin ödemeleri gereken vergiyi hesaplayarak alım yapması önemlidir. İlk olarak ithal eşyanın CIF bedeli üzerinden vergi matrahı hesaplanır. CIF bedeli; ürünün piyasa, sigorta ve taşıma bedellerinin toplamı üzerinden hesaplanır.
GTİP karşılığı verilen 2026 güncel listesi de kontrol edilerek güncel oranlar bilinmelidir. Ardından “CIF bedeli x GTİP numarası karşılığında oran” formülü ile net ithalat gümrük vergisi miktarı hesaplanabilir. Sınırdan eşyanın geçirildiği sırada ekstra olarak bu maliyete ordino ve ardiye masrafları da eklenebilir.
İhracat Gümrük Vergisi Hesaplama
İhracat gümrük vergisi hesaplama sırasında CIF bedeli belirlenirken ürün fiyatının da bilinmesi gerekir. “Eşya toplam bedelinin TL cinsinden karşılığı + toplam sigorta bedeli + navlun bedeli” formülü ile CIF değerini bulabilirsiniz.
2026 yılı itibarıyla, yurt dışından gelen eşyalarda 30 € üzerindeki tüm gönderiler gümrük vergisine tabidir. Eğer eşyanın değeri 1.500 €‘yu aşarsa veya ağırlığı 30 kg‘ın üzerindeyse, eşya doğrudan ticari ithalat rejimine tabi olur. Bu durumda maktu (sabit) vergi yerine, ürünün 12 haneli GTİP numarası karşısındaki güncel ithalat vergisi, KDV, ÖTV ve varsa ek mali yükümlülükler hesaplanır. Hesaplama formülü yine ‘GTİP Oranı x CIF Bedeli’ şeklindedir; ancak 30 €’nun üzerindeki bireysel kargolarda dahi AB için %30, diğer ülkeler için %60 oranında vergi ödeneceği unutulmamalıdır.
Gümrük Vergisi Sorgulama Nasıl Yapılır?
Gümrük vergisi sorgulama işlemleri Ticaret Bakanlığı’nın web sitesinden “Gümrük Vergi ve Ceza Borcu Sorgulama Sistemi” ile yapılır. Sisteme e-devlet üzerinden ya da burada kullanılan şifre ve kullanıcı adı ile giriş yapılabilir. Sisteme girerek gümrük işlemleri sırasında ya da daha sonra size yazılmış vergi ve ceza miktarlarını öğrenmeniz mümkündür. Belge numarası veya gümrük müdürlüğü vergi numarasıyla ödenmemiş borçlara ulaşabilirsiniz.
Gümrük Vergisi Nasıl Ödenir?
Gümrük vergisi ödeme işlemleri Gümrük Saymanlık Müdürlüğü (beyannamenin bağlı olduğu) veya kamu bankalarından online veya fiziki olarak yapılabilir. Ziraat Bankası ve Ziraat Katılım Bankası, Türkiye Vakıflar Bankası ve Vakıf Katılım Bankası, Türkiye Halk Bankası ve Emlak Katılım Bankası ile ödemelerinizi yapabilirsiniz.
İhracat veya İthalat Yapmak için Şirketinizi Mükellef ile Kurun
İthalat ve ihracat yapmak için şirket kurmayı düşünüyorsanız Mükellef ile şimdi ilk adımı atabilirsiniz. Mükellef; sunduğu online hizmetler aracılığıyla kolayca anonim veya limited şirket kurmanızı, vergilerle ilgili tüm gelişmelerden anında haberdar olmanızı ve ön muhasebe süreçlerini yönetirken tüm işlemlerinizi tek bir platformdan eksiksiz şekilde tamamlamanızı sağlayacak çözümler sunar. Vergi yükümlülüklerini anladığınızdan ve karşılaşabileceğiniz cezaları önleyerek vergilerinizi doğru bir şekilde beyan edip ödediğinizden emin olmak adına Mükellef ile anonim veya limited şirket kurarak sunduğumuz hizmetlerden faydalanabilirsiniz.
