Şirket Değerlemesi Nedir?

Şirket değerlemesi, işletmelerin finansal ve operasyonel performansını objektif bir şekilde ölçmeye olanak tanır. Değerleme süreci yatırımcıların, ortakların veya potansiyel alıcıların doğru kararlar almasını kolaylaştırır. Aynı zamanda şirketin güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesine, risklerin erken tespit edilmesine ve stratejik planlamaların daha sağlıklı yapılmasına katkı sağlar. Detaylı rehberimizden şirket değerlemesinin ne olduğunu, hangi yöntemlerle yapıldığını ve çok daha fazlasını öğrenebilirsiniz.

Şirket Değerlemesi Nedir?

Şirket değerlemesi, bir işletmenin finansal ve operasyonel performansını objektif ölçütlerle analiz ederek piyasa değeri veya gelecekteki kazanç potansiyeli üzerinden değerinin belirlenmesi sürecidir. Değerleme süreci yatırımcılar, ortaklar veya potansiyel alıcılar için şirketin gerçek değerini ortaya koyarak doğru kararlar alınmasına yardımcı olur.

Değerlemeye ilişkin temel kavramlarsa şu şekildedir:

• Nominal Değer: Bir varlığın veya şirket sermayesinin kuruluş aşamasında veya resmî kayıtlarda belirtilen değerdir. Genellikle hisse senetleri ve sermaye payları için kullanılır.
• Piyasa Değeri: Bir şirketin veya varlığın, alıcıların ve satıcıların serbest piyasada anlaşmaya vardığı değeridir. Talep ve arz koşullarına göre değişiklik gösterir.
• Gerçek Değer: Varlığın, piyasadaki fiyatlardan bağımsız olarak ekonomik olarak sahip olduğu değeridir. Yani varlığın kullanılabilirliği ve üretim potansiyeli göz önünde bulundurularak hesaplanır.
• Hurda Değeri: Bir varlığın kullanım ömrü sonunda artık işlev görmese bile satılabilecek veya geri dönüştürülebilecek net değeridir.
• Makul Değer: Bir varlığın bilgili ve istekli taraflar arasında zorunluluk olmadan yapılan işlemde ulaşabileceği tahminî piyasa değeridir. Çoğunlukla muhasebe ve finansal raporlamada kullanılır.

Değerleme Yöntemlerinde Kullanılan Çeşitli Kavramlar 

Şirket değerlemesi yapılırken kullanılan kavramlar şu şekilde detaylandırılabilir:

• Net İşletme Sermayesi: Bir işletmenin kısa vadeli sağlamlığını ölçen finansal bir göstergedir. İşletmenin kısa vadeli varlıklarının kısa vadeli borçlarından çıkartılmasıyla hesaplanabilir. 
• Sermaye Harcamaları: Duran varlık, demirbaş, makine ve ekipman gibi alımları ifade eder. 
• Büyüme Oranı: Firmanın cari dönem satışlarıyla önceki dönem satışları arasındaki farkların geçmiş dönem satışlarına oranlanmasıyla tespit edilen değerdir. 
• Beta Katsayısı: İki hisse senediyle veya bir hisse senediyle endeks arasında oluşan sapma oranını ve sapmanın yönünü belirtir. 
• İskonto Oranı: Öz sermaye nakit akım yönteminde, “öz sermaye maliyetini” ifade eder. Firmaya serbest nakit akım yöntemindeyse “ağırlıklı ortalama sermaye maliyetini” belirtir. 
• Artık Değer: Bir yatırımın veya varlığın gerçek değerinin harcanan maliyetlerden ve yıpranmalardan sonra kalan kısmıdır.

Şirket Değerlemesi Neden Yapılır?

İşletmelerin finansal ve operasyonel performansını objektif ölçütlerle belirleyerek çeşitli amaçlarla doğru karar alınmasını sağlar. Şirket değerlemesinin hesaplanma süreci yatırımcılar, ortaklar, alıcılar veya yöneticiler için oldukça önemlidir. 

Şirket değerlemesinin yapılmasındaki başlıca amaçlar şunlardır:

• Finansal Raporlama ve Kredi Başvuruları: Kredi veya finansman talebinde bulunan şirketlerin bankalar ve finans kuruluşları nezdinde güvenilir değerinin belirlenmesini sağlar.
• Yatırım ve Ortaklık Kararları: Yeni ortaklık veya yatırım süreçlerinde şirketin gerçek değerinin kanıtlanmasına yardımcı olur. 
• Satın Alma ve Birleşmeler: Şirketin piyasa değerinin belirlenmesi, alım satım ve birleşme işlemlerinde güvenli ve şeffaf bir temel oluşturur.
• Vergi ve Hukuki Amaçlar: Miras, veraset, hisse devri veya tasfiye gibi durumlarda şirket değeri gerekir. 
• Stratejik Planlama: Şirketin güçlü ve zayıf yönlerinin anlaşılmasını sağlayarak büyüme ve geliştirme stratejilerinin oluşturulmasına katkıda bulunur. 

Şirket Değerlemesinde Hangi Yöntemler Kullanılır?

Değerleme yöntemleri şirketlerin faaliyet gösterdikleri alanlara göre kullanılabilir. Şirket değerlemesinde bilinmesi gereken önemli unsurlar arasında nakit akımı vardır. Nakit akımı bir şirketin nakit giriş ve çıkışlarını ifade eder. Bir şirketin değerlemesinin yapılmasından önce, özellikle de aşağıda paylaşacağımız indirgenmiş nakit akımı yöntemini uygulamadan önce hazırlanması gereken bazı bilgiler şu şekildedir: 

• Net işletme sermayesi projeksiyonu,
• Satışların maliyeti projeksiyonu,
• Faaliyet giderleri projeksiyonu,
• Üretim reçetesi,
• Amortisman projeksiyonu,
• Satış projeksiyonu.

Temel şirket değerleme yöntemlerini ve bu yöntemlerin detaylarını ise aşağıda bulabilirsiniz. 

Aktif Bazlı Değerleme Yöntemi

Daha çok gayrimenkul yatırım ortaklığı gibi bir taşınmazın alım satımıyla iştigal eden firmaların değerlemesinde kullanılır. Şirketin sahip olduğu tüm varlıklar ve borçlar dikkate alınır. Varlıkların güncel piyasa değeri belirlenir ve borçlar düşüldükten sonra kalan net değer şirketin değeri olarak kabul edilir.

Aktif bazlı değerleme, özellikle varlık ağırlıklı işletmelerde veya likidasyon durumlarında tercih edilir. Örneğin bir gayrimenkul şirketi, sahip olduğu arsaların ve binaların güncel piyasa değerini hesaplayarak borçları düşer ve kalan miktarı şirketin aktif bazlı değeri olarak raporlar.

Piyasa Bazlı Değerleme Yöntemi

Bir şirketin değerinin kendi sektöründeki benzer firmaların finansal performansıyla karşılaştırılarak belirlenmesidir. Genellikle halka açık şirketlerin veya benzer işlem geçmişine sahip firmaların değerlerini referans alır.

Değerleme sürecinde fiyat/kâr ve fiyat/satış değerleri ya da diğer finansal çarpanlar kullanılarak şirketin tahminî piyasa değeri hesaplanır. Örneğin aynı sektörde faaliyet gösteren ve benzer büyüklüğe sahip şirketlerin hisse fiyatları ve gelirleri analiz edilerek değerlemeye konu olan şirketin piyasa değeri hesaplanır.

Gelir Bazlı Değerleme Yöntemleri 

Şirketin değerinin kendi performansına dayanarak ürettiği serbest nakit akımı üzerinden belirlendiği değerdir. Gelir bazlı değerleme yöntemleri arasında indirgenmiş nakit akımı yöntemi bulunur. İndirgenmiş nakit akımı yöntemi, bir şirketin nakit giriş ve çıkışları sonucunda ortaya çıkan net nakit performansını ölçme yöntemidir. 

İndirgenmiş nakit akımı yöntemi de şu şekilde ikiye ayrılır:

• Firmaya Serbest Nakit Akım Yöntemi: Firmaya borç sağlayıcılar ve ortaklar dâhil olmak üzere tüm finansman kaynakları için şirket değerinin hesaplanmasıdır. 
• Öz Sermayeye Nakit Akım Yöntemi: İşletmenin tüm mali yükümlülükleri gerçekleştirildikten sonra şirket ortaklarına kalan ve ortaklarca değerlendirilebilecek nakit tutarının bulunmasıdır.

Şirket Değerleme Raporu Nasıl Yazılır?

Değerleme raporu hazırlanırken amaç ve kapsam, şirketin profil ve faaliyet bilgileri, kullanılan veri ve yöntemler, risk analizi ve duyarlılık testleri ile sonuç ve öneriler bölümü gibi başlıkların eksiksiz şekilde açıklanması gerekir. 

Öncelikle raporun başında amaç ve kapsam kısmı doğru şekilde tanımlanmalıdır. Değerlemenin hangi tarihte, hangi koşullar altında ve hangi amaçla yapıldığı açıkça yazılmalıdır. Devamında şirketin profili ve faaliyet bilgileri yer almalıdır. Bu bölümde şirketin faaliyet alanı, tarihçesi, organizasyon yapısı, sektör içindeki konumu ve ürün/hizmet yelpazesi gibi bilgiler akıcı ve anlaşılır biçimde sunulmalıdır. 

Tüm analizlerin ve hesaplamaların ardından elde edilen değerlerin açıkça sunulması önemlidir. Bununla beraber raporda kullanılan finansal verilerin güncel ve güvenilir kaynaklardan alınmış olduğuna dair bilgiler de verilmelidir. Aynı zamanda değerleme sürecinde hangi yöntemlerin tercih edildiği ve bu yöntemlerin seçilme gerekçeleri net bir şekilde açıklanmalıdır.

Mükellef’le Şirket Kurma ve Yönetme Süreçlerini Kolaylaştırın!

Mükellef olarak girişim fikirlerinizi hayata geçirmeniz için her aşamada size rehberlik ediyoruz. İşletmenizi kurmanız ve yönetmeniz için gereken yasal adımları hızlı ve basit şekilde ilerletmenizi sağlıyoruz. Sanal ofis ve marka tescil gibi hizmetlerimizle hayallerinizi gerçekleştirmeniz için yanınızda oluyoruz. 

Dilerseniz tamamı alanlarında uzman profesyonellerden oluşan ekibimizle hemen iletişime geçerek şirket değerlemesi hakkında bilgi edinebilirsiniz. Hemen üye olun, sizi arayalım.